Przejdź do głównej treści

Centrum Wiedzy o Dostępności

LIDER projektu:

PARTNER projektu:

Baza wiedzy

Prawo, standardy i wytyczne

 

PoziomAkt prawny / standardZakres dostępnościKluczowe artykuły / paragrafy / punktyLink do tekstu źródłowego
MiędzynarodoweKonwencja ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami (CRPD)Ogólne ramy praw człowieka dot. osób z niepełnosprawnościami, w tym dostępność środowiska fizycznego, transportu, informacji, komunikacji i ICT.Art. 9 (Dostepność), art. 20 (Mobilność osobista), art. 21 (Dostęp do informacji), art. 24 (Edukacja), art. 30 (Udział w życiu kulturalnym).Tekst Konwencji (OHCHR)
UEKarta Praw Podstawowych Unii EuropejskiejZakaz dyskryminacji i obowiązek integracji osób z niepełnosprawnościami w politykach UE.Art. 21 (Zakaz dyskryminacji, m.in. ze względu na niepełnosprawność), art. 26 (Integracja osób z niepełnosprawnościami).EUR-Lex – Karta Praw Podstawowych
UEDyrektywa (UE) 2016/2102 w sprawie dostępności stron internetowych i mobilnych aplikacji organów sektora publicznegoDostępność cyfrowa stron WWW i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (wymogi oparte na WCAG i EN 301 549).Art. 1–2 (zakres), art. 4 (obowiązek zapewnienia dostępności), art. 5–7 (wyjątki, nadmierne obciążenie), art. 7–8 (oświadczenie o dostępności i mechanizm zgłaszania problemów).EUR-Lex – 32016L2102
UEDyrektywa (UE) 2019/882 – European Accessibility Act (EAA)Wymogi dostępności dla wybranych produktów i usług (m.in. sprzęt ICT, e-booki, bankowość, e-commerce, terminale samoobsługowe).Art. 2–3 (zakres), art. 4–5 (obowiązki producentów, importerów, dystrybutorów), art. 13–15 (usługi, w tym transportowe), Załącznik I (szczegółowe wymogi dostępności).EUR-Lex – 32019L0882
UEDyrektywa 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznychUwzględnianie wymogów dostępności i projektowania uniwersalnego w opisie przedmiotu zamówienia oraz kryteriach oceny ofert.Art. 42 ust. 1 i 3 (wymagania dot. dostępności i projektowania dla wszystkich), art. 67 ust. 2 (dostępność jako kryterium jakości).EUR-Lex – 32014L0024
UEDyrektywa 2010/13/UE o audiowizualnych usługach medialnych (AVMSD), ze zm. 2018/1808Dostępność usług medialnych (telewizja, VOD) dla osób z niepełnosprawnościami sensorycznymi – napisy, audiodeskrypcja, tłumaczenie na język migowy.Art. 7 (po nowelizacji 2018/1808) – obowiązek stopniowego zapewniania dostępności usług medialnych dla osób z niepełnosprawnościami.EUR-Lex – 32010L0013
UEDyrektywa 2000/78/WE ustanawiająca ogólne ramy równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracyAntydyskryminacja ze względu na niepełnosprawność w zatrudnieniu, obowiązek „racjonalnych usprawnień” w miejscu pracy.Art. 1–2 (zakres i definicje), art. 5 (racjonalne usprawnienia dla osób z niepełnosprawnościami).EUR-Lex – 32000L0078
UERozporządzenie (WE) nr 1107/2006 – prawa osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej sprawności ruchowej podczas podróży drogą lotnicząDostępność usług lotniczych, zakaz odmowy przewozu, zasady udzielania pomocy i informowania pasażerów z niepełnosprawnościami.Art. 3–7 (zakaz odmowy przyjęcia rezerwacji i wejścia na pokład wyłącznie z powodu niepełnosprawności), art. 8–10 (pomoc na lotniskach i na pokładzie), art. 14–16 (informacje w formach dostępnych).EUR-Lex – 32006R1107
UERozporządzenie (UE) 2021/782 – prawa pasażerów w ruchu kolejowymPrawa osób z niepełnosprawnościami i osób o ograniczonej mobilności w transporcie kolejowym (dostęp do taboru, stacji, informacji).Rozdział IV – prawa osób z niepełnosprawnościami i PRM (pomoc, rezerwacje, informacja).EUR-Lex – 32021R0782
UERozporządzenie (UE) nr 181/2011 – prawa pasażerów w autobusowym i autokarowym transporcie dalekobieżnymDostępność usług autobusowych i autokarowych dla osób z niepełnosprawnościami i PRM.Art. 9–16 – prawa osób z niepełnosprawnościami (pomoc, odmowa przewozu, informacja).EUR-Lex – 32011R0181
UERozporządzenie (UE) nr 1177/2010 – prawa pasażerów podróżujących drogą morską i śródlądowąDostępność przewozów morskich i śródlądowych, pomoc dla pasażerów z niepełnosprawnościami.Art. 7–16 – szczegółowe regulacje dot. praw osób z niepełnosprawnościami i PRM.EUR-Lex – 32010R1177
PolskaUstawa z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebamiUstawa horyzontalna – obowiązki podmiotów publicznych w zakresie dostępności architektonicznej, informacyjno‑komunikacyjnej i cyfrowej.Art. 2 (definicje, m.in. „osoba ze szczególnymi potrzebami”, „dostępność architektoniczna”, „dostępność informacyjno‑komunikacyjna), art. 3–4 (ogólny obowiązek zapewnienia dostępności), art. 6 (dostępność architektoniczna), art. 7 (dostępność informacyjno‑komunikacyjna), art. 8–9 (dostęp alternatywny), art. 11–19 (wniosek i skarga na brak dostępności).ISAP – Dz.U. 2019 poz. 1696
PolskaUstawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznychImplementacja dyrektywy 2016/2102 – wymagania dostępności cyfrowej dla serwisów WWW i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.Art. 1–2 (zakres podmiotowy i przedmiotowy), art. 3–4 (ogólny obowiązek dostępności), art. 5–6 (minimalne wymagania oparte na standardach), art. 8–9 (aplikacje mobilne), art. 10–11 (oświadczenie o dostępności i procedura zgłaszania), art. 12–14 (nadzór i kary).ISAP – Dz.U. 2019 poz. 848
PolskaUstawa z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlaneOgólne wymagania wobec obiektów budowlanych, w tym wymóg dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.Art. 5 ust. 1 pkt 4 – obiekt budowlany powinien być projektowany i budowany z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami, w szczególności poruszających się na wózkach; art. 9 – odstępstwa od przepisów techniczno‑budowlanych (istotne przy zabytkach).ISAP – Prawo budowlane
PolskaRozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanieSzczegółowe wymagania techniczne dotyczące likwidacji barier architektonicznych w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej.§ 54–56 (wejścia, dojścia, pochylnie), § 73–76 (parametry dostępności budynków użyteczności publicznej – szerokości, nachylenia, windy), § 78 (dźwigi dostępne dla osób z niepełnosprawnościami), § 86–87 (toalety dostępne), § 172, 298 i nast. (miejsca parkingowe dla osób z niepełnosprawnościami).ISAP – Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690
PolskaUstawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnychInstrumenty finansowe i organizacyjne służące m.in. likwidacji barier architektonicznych, technicznych i w komunikowaniu się.Art. 26, 26d (dofinansowanie przystosowania stanowisk pracy i pomieszczeń zakładu), art. 35a ust. 1 pkt 1 lit. b–c (finansowanie likwidacji barier architektonicznych, technicznych i w komunikowaniu się ze środków PFRON).ISAP – Dz.U. 1997 nr 123 poz. 776
PolskaUstawa z 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów UE w zakresie równego traktowaniaZakaz dyskryminacji m.in. ze względu na niepełnosprawność w zatrudnieniu, edukacji, zabezpieczeniu społecznym i dostępie do dóbr i usług.Art. 1–3 (zakres, definicje dyskryminacji), art. 6–8 (równe traktowanie w zatrudnieniu i kształceniu), art. 11–13 (równe traktowanie w dostępie do zabezpieczenia społecznego i opieki zdrowotnej).ISAP – Dz.U. 2010 nr 254 poz. 1700
PolskaUstawa z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznychUwzględnianie wymogów dostępności i projektowania uniwersalnego w opisie przedmiotu zamówienia oraz kryteriach oceny ofert.Art. 99 ust. 4 (obowiązek uwzględniania wymagań dostępności i projektowania dla wszystkich), art. 100 ust. 1 (wymogi dostępności w kryteriach równoważności), art. 242 ust. 2 (aspekty społeczne, w tym dostępność, w kryteriach oceny ofert).ISAP – Dz.U. 2019 poz. 2019
PolskaUstawa z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizjiObowiązki nadawców w zakresie dostępności programów (napisy dla niesłyszących, audiodeskrypcja, tłumaczenie na PJM), implementacja dyrektywy AVMSD.Art. 18a i powiązane – minimalny udział audycji z napisami, audiodeskrypcją i tłumaczeniem na język migowy w ofercie programowej (po kolejnych nowelizacjach).ISAP – Dz.U. 1993 nr 7 poz. 34
PolskaUstawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznejOgólne prawo do informacji publicznej – podstawa do żądania informacji w formach dostępnych, powiązane z ustawami o dostępności cyfrowej i zapewnianiu dostępności.Art. 1–2 (prawo do informacji), art. 7 ust. 2 (obowiązek udostępniania informacji w sposób i w formie umożliwiających realizację tego prawa – w praktyce interpretowany łącznie z przepisami o dostępności).ISAP – Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1198
PolskaUstawa z 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczyZapewnienie dostępności procesu wyborczego (lokale dostosowane, alternatywne formy głosowania) dla osób z niepełnosprawnościami.Art. 37a–37c (głosowanie korespondencyjne, przez pełnomocnika, informacja dla wyborców niepełnosprawnych), art. 53a–53d (lokale wyborcze dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami).ISAP – Dz.U. 2011 nr 21 poz. 112
PolskaUstawa z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowePodstawy prawne edukacji włączającej, dostosowań organizacyjnych i infrastrukturalnych dla uczniów z niepełnosprawnościami.Art. 1 pkt 4–5 (zasady równego dostępu do edukacji), przepisy o kształceniu specjalnym i organizowaniu pomocy psychologiczno‑pedagogicznej (dostosowanie warunków nauki, w tym środowiska fizycznego i informacyjnego).ISAP – Dz.U. 2017 poz. 59
Standard międzynarodowyWCAG 2.1 – Web Content Accessibility Guidelines 2.1Standard dostępności treści internetowych (perceivable, operable, understandable, robust); podstawa wymagań w dyrektywie 2016/2102 i ustawie o dostępności cyfrowej.Całość wytycznych (poziomy A, AA, AAA); w praktyce wymagane poziomy A i AA dla podmiotów publicznych.W3C – WCAG 2.1
Standard europejski / krajowyEN 301 549 / PN‑EN 301 549 – Accessibility requirements for ICT products and servicesNorma zharmonizowana dla EAA oraz zamówień publicznych ICT; doprecyzowuje wymagania funkcjonalne dostępności sprzętu, oprogramowania, stron WWW, aplikacji, dokumentów elektronicznych.Całość normy, w szczególności sekcje dotyczące interfejsów użytkownika, stron WWW, aplikacji mobilnych, dokumentów elektronicznych oraz sprzętu (ICT).ETSI – EN 301 549

Raporty i Analizy

Literatura i artykuły naukowe

Katalog Dobrych Praktyk

Materiały do pobrania

Centrum Wiedzy o Dostępności
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.