Pierwsza edycja konkursu Ambasadora Dostępności rozstrzygnięta

Tytuł Ambasadora Dostępności Architektonicznej 2026 otrzymała Julia Konkol studentka Politechniki Gdańskiej za stworzenie projektu „Kurtyna” – kompleksu teatralno-muzycznego

Za nami finał pierwszej edycji konkursu o Nagrodę Dostępności Architektonicznej, którego celem jest wyróżnienie projektów i inwestycji świadomie odpowiadających na potrzeby projektowania uniwersalnego. Podczas uroczystego ogłoszenia wyników towarzyszącego branżowej konferencji wyłoniono laureatów inicjatywy.

Tytuł Ambasadora Dostępności Architektonicznej 2026 otrzymała Julia Konkol, studentka Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej, za autorski projekt „Kurtyna” – kompleksu teatralno-muzycznego. Jury doceniło pracę za wyjątkowe połączenie wysokiej jakości architektury z zasadami projektowania uniwersalnego, innowacyjne rozwiązania wspierające dostępność przestrzeni dla osób o zróżnicowanych potrzebach oraz promowanie idei architektury otwartej i przyjaznej dla każdego użytkownika.

Kompleks „Kurtyna” – synteza sztuki, architektury i otwarcia na człowieka

Zlokalizowany w Gdańsku, w bezpośrednim sąsiedztwie Opery Bałtyckiej, projekt „Kurtyna” stanowi nowoczesne, integracyjne zaplecze dla sztuk performatywnych. Znakiem rozpoznawczym obiektu jest dynamiczna, falująca elewacja wykończona panelami Alucobond o fakturze stali Corten. Tworzy ona motyw rzeźbiarskiej, teatralnej kurtyny, która symbolicznie i przestrzennie Zaprasza do wnętrza bez jakichkolwiek barier.

Kompleks składa się z dwóch uzupełniających się modułów:

• Moduł Teatralny: eksperymentalny teatr z wielofunkcyjną salą typu Black Box, zaprojektowany z myślą o pełnej integracji środowisk twórczych oraz dostosowany do specjalnych potrzeb artystów i widzów.

• Centrum Edukacji i Muzyki: przestrzeń mieszcząca m.in. dedykowaną szkołę tańca oraz nowoczesną pracownię muzyczną.

• Strefa rekreacyjna: zlokalizowana na najwyższym piętrze kawiarnia jazzowa, stanowiąca punkt odpoczynku i integracji dla widzów oraz artystów.

Projektowanie Uniwersalne w praktyce – 8 filarów koncepcji

Projekt Julii Konkol wyróżnia się wybitnym, całościowym wdrożeniem 8 zasad projektowania uniwersalnego na każdym etapie kształtowania przestrzeni:

1. Równy dostęp: główne wejście usytuowane bezprogowo z poziomu terenu, bezbarierowe dojścia piesze, utwardzona nawierzchnia oraz wyznaczone miejsca postojowe dla osób z niepełnosprawnościami (OzN).

2. Elastyczność w użytkowaniu: obniżone lady i stanowiska obsługi (wysokości 70 cm i 90 cm) przystosowane zarówno do osób poruszających się na wózkach, jak i stojących, a także mobilne elementy wyposażenia.

3. Proste i intuicyjne użytkowanie: czytelna kompozycja przestrzenna z centralnie ulokowanymi windami przelotowymi.

4. Czytelna informacja: zintegrowany system ścieżek naprowadzających, oznaczenia dotykowe i fakturowe, punkty informacyjne wyposażone w pętle indukcyjne oraz tablice w alfabecie Braille’a/skalowalne cyfrowo.

5. Tolerancja na błędy: antypoślizgowe wykończenia posadzek, wyraźne kontrastowanie krawędzi stopni oraz bezpieczne strefy manewrowe.

6. Wygodne użytkowanie bez wysiłku: drzwi z systemem automatycznego otwierania, bezprogowe przejścia oraz osprzęt instalacyjny zamontowany na optymalnej wysokości (80–120 cm).

7. Odpowiednia przestrzeń do komunikacji: szerokie korytarze i ciągi piesze (minimum 150 cm) gwarantujące swobodny mijanie się i pełną zwrotność wózków.

8. Percepcja równości: toalety dla OzN zaprojektowane na każdej kondygnacji bez wydzielania stref gorszej jakości, zapewniające spójny standard estetyczny i użytkowy w całym budynku.

Ekologia i Niebiesko-Zielona Infrastruktura

Współczesna dostępność to także dbałość o mikroklimat i otoczenie naturalne. W projekcie „Kurtyna” zastosowano zaawansowane prośrodowiskowe rozwiązania retencyjne:

• System pozyskiwania wody deszczowej: woda opadowa z dachu o powierzchni 1000 m² trafia do podziemnego systemu magazynowania.

• Kurtyna wodna: retencjonowana woda zasila spektakularną ścianę wodną na fasadzie, budując unikalny akustycznie i klimatycznie mikro-klimat strefy wejściowej.

• Ogrody deszczowe: biologicznie czynne strefy retencyjno-filtrujące wkomponowane w ciągi piesze między budynkami.

O konkursie i organizatorach

Organizatorem naboru jest Centrum Wiedzy o Dostępności działające przy Sopockiej Akademii Nauk Stosowanych (SANS). Celem inicjatywy jest wyłanianie i promowanie wzorcowych rozwiązań z zakresu dostępności architektonicznej oraz projektowania uniwersalnego. Konkurs w kategorii studenckiej skierowany był do autorów prac semestralnych i dyplomowych z terenu województw pomorskiego, kujawsko-pomorskiego, warmińsko-mazurskiego oraz zachodniopomorskiego.

Nadesłane prace były oceniane przez ekspercką Kapitułę złożoną z przedstawicieli Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP), Stowarzyszenia Architektury Krajobrazu (SAK) oraz Sopockiej Akademii Nauk Stosowanych (SANS). Kryteria oceny obejmowały m.in. realny wpływ na poprawę dostępności, jakość przestrzenną i projektową, uniwersalność oraz innowacyjność proponowanych rozwiązań.

Serdecznie gratulujemy Julii Konkol zdobycia tytułu Ambasadora Dostępności Architektonicznej 2026 i życzymy dalszych sukcesów na drodze do tworzenia architektury otwartej na każdego człowieka!